Jak ocenić możliwości organizmu przed wyjazdem w góry?

 In Porady

Góry wysokie kojarzą się z ucieczką od cywilizacji oraz z bezpośrednim kontaktem z przyrodą. Niestety to co kochamy w górach ma też swoje nieco ciemniejsze oblicze. Brak cywilizacji oznacza niski poziom opieki zdrowotnej oraz brak lub ograniczoną dostępność do służb ratunkowych. Kontakt ze środowiskiem wysokogórskim to narażenie organizmu na obniżającą się wraz z wysokością ilość dostępnego tlenu oraz spadającą temperaturę powietrza.  Dlaczego zatem w góry? Bo są! Ale…

Odpowiedzialne podjęcie wyzwania polega między innym na: sprawdzeniu i przygotowaniu organizmu przed wyprawą, poznaniu zagrożeń środowiska górskiego i reguł aklimatyzacji, zdobyciu wiedzy oraz sprzętu, które w sytuacji choroby lub wypadku pozwolą na samodzielnie poradzenie sobie z problemem lub umożliwią przetrwanie do czasu dotarcia służb ratunkowych.  

Sprawdzenie organizmu przed wyprawą.

Ocena organizmu przed wyprawą zawiera takie elementy jak: sprawdzenie czy układy odpowiedzialne za proces aklimatyzacji funkcjonują prawidłowo; wykluczenie lub wykrycie problemów medycznych, które należy wyleczyć przed wyprawą; ocena czy zgłaszana choroba przewlekła może ulec pogorszeniu lub uniemożliwia pobyt na wysokości; odnalezienie przyczyny wystąpienia choroby wysokościowej w przeszłości.  

Badania laboratoryjne i obrazowe. Jakie wykonać?

Badania, które służą do oceny organizmu przed wyprawą to między innymi:

  • badania laboratoryjne krwi i moczu (morfologia, parametry nerkowe, parametry wątrobowe, glikemia, parametry gospodarki żelazem)
  • badania obrazowe (RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej, ECHO serca, RTG panoramiczne zębów)
  • EKG, kardiologiczna próba wysiłkowa
  • próba wydolnościowa VO2max
  • ocena składu i masy ciała

Rodzaj zalecanych badań zależy od miejsca, wysokości i długości planowanej wyprawy oraz wywiadu chorobowego badanej osoby. Inne wymagania będą dla alpinisty planującego zdobycie Mont Blanc, inne dla himalaisty przed wyprawą na ośmiotysięcznik, a jeszcze inne dla turysty wysokogórskiego przed trekkingiem w Nepalu.  Na podstawie wyników badań, wywiadu chorobowego oraz badania lekarskiego lekarz specjalizujący się w medycynie wysokogórskiej ocenia czy organizm danej osoby ma szansę na prawidłową aklimatyzację oraz czy planowana wysokość wyprawy jest odpowiednia i bezpieczna. Lekarz może wskazać konieczność wykonania badań dodatkowych. Badanie może również ujawnić chorobę, która będzie wymagała wyleczenia przed wyjazdem w góry np. kamica pęcherzyka żółciowego czy przepuklina. Oprócz lekarza z powyższych badań może skorzystać dietetyk oraz trener, których rola jest nieoceniona w procesie przygotowania organizmu do wyzwania wysokogórskiego.

Choroby przewlekłe – czy mogę jechać w góry?

Niektóre choroby przewlekłe mogą ulec pogorszeniu lub nasileniu w warunkach wysokogórskich. Istnieją również choroby, które uniemożliwiają pobyt na wysokości.  Zaleca się by osoby mające chorobę przewlekłą skonsultowały się przed wyjazdem w góry z lekarzem specjalizującym się w medycynie wysokogórskiej. Choroby przewlekłe, które wymagają konsultacji lekarskiej ze względu na zagrożenie nasilenia objawów lub przeciwwskazanie do pobytu na wysokości to między innymi:

  • choroby układu oddechowego: POCHP, astma, mukowiscydoza, sarkoidoza, choroby śródmiąższowe płuc, zespół bezdechów sennych
  • choroby układu krążenia: niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, stan po zawale serca, stan po operacjach kardiochirurgicznych, stan po angioplastyce tętnic wieńcowych, wrodzone wady serca, choroba/zespół Raynauda, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie płucne
  • choroby hematologiczne: zaburzenia krzepnięcia, choroby wymagające przyjmowania leków przeciwkrzepliwych, choroba zakrzepowo-zatorowa, stan po zakrzepicy żył głębokich, stan po zatorowości płucnej, niedokrwistość
  • choroby układu hormonalnego: cukrzyca, choroby wymagające przyjmowania sterydów
  • choroby układu pokarmowego: choroba wrzodowa, choroba Crohn’a, Colitis Ulcerosa, stan po krwawieniu z przewodu pokarmowego
  • choroby układu nerwowego: stan po TIA, stan po udarze niedokrwiennym lub krwotocznym mózgu, migrena, epilepsja
  • choroby narządu wzroku: stan po korekcji chirurgicznej wad wzroku, jaskra
  • choroby psychiczne
  • choroby układu wydalniczego: niewydolność nerek
  • inne: otyłość, stan po operacjach w obrębie szyi

Decydując się na podróże z dala od cywilizacji, warto jest przygotować swój organizm oraz zabezpieczyć się pod kątem medycznym.

Choroba wysokościowa w przeszłości – Dlaczego źle znoszę pobyt na wysokości?

Sprawdzenie organizmu oraz analiza historii wystąpienia objawów chorób wysokościowych podczas poprzednich pobytów na wysokości pozwala na ustalenie przyczyny problemu. Najczęstszym powodem chorób wysokościowych jest zbyt szybkie zdobywanie wysokości, czyli nie przestrzeganie reguł aklimatyzacji. Zdarza się również, że któryś z układów organizmu odpowiedzialnych za prawidłowy proces aklimatyzacji nie funkcjonuje dostatecznie dobrze – wtedy należy zdecydować o modyfikacji schematu aklimatyzacji lub ustalić bezpieczną docelową wysokość. Warto poszukać przyczyny problemu pod okiem specjalisty.

Jeśli wybierasz się w góry wysokie po raz pierwszy, jeśli planujesz wyprawę w tereny oddalone od cywilizacji, jeśli masz chorobę przewlekłą, jeśli podczas poprzednich pobytów na wysokości miałeś chorobę wysokościową to sprawdź swój organizm przed podjęciem wyzwania wysokogórskiego. Skorzystaj z pomocy lekarza specjalizującego się w medycynie wysokogórskiej. Marzenia należy spełniać odpowiedzialnie. Góry sprzyjają przygotowanym, a niestety karcą ignorantów.

     

Ostatnie wpisy

Komentarze

0